Wie we werkelijk zijn

Identiteit is veel in het nieuws. Maar wat is het eigenlijk? Het is in ieder geval een begrip om iets af te bakenen. Iets wat jou of jouw land uniek maakt. Maar wie bepaalt wat jouw identiteit is, wat de identiteit van Nederland of van jouw kerkgemeenschap is?

Jan Wijbenga

In de politiek gaat het op gezette tijden om onze nationale identiteit, en worden kenmerken genoemd die andere landen niet zouden hebben. Dat kan met karakter van ‘de Nederlander’ te maken hebben, maar ook met de geschiedenis, ligging of de inrichting van ons land. Het is een politiek construct,  bedoeld als scheidslijn om van mensen te kunnen zeggen dat ze hier niet passen of thuis horen. Hun voorgeschiedenis ligt elders, hun cultuur of religie is anders.

Maar hebben Nederlanders echt zoveel met elkaar gemeen als men zegt? Ik geloof er niets van. De onderlinge verschillen tussen witte - boreale moet ik tegenwoordig zeggen - Nederlanders zijn ontzettend groot, in gedrag, kennis en opvattingen. Vaak voel ik me meer verbonden met nieuwkomers dan met mensen wier wieg al vele generaties in Nederland staat.

Opgroeien en ouder worden kan een levenslange zoektocht zijn naar je persoonlijke identiteit. Worden wie je bent – dat kan even duren, en wordt vaak in het spirituele getrokken. Wie ben ik, wat zijn mijn waarden, wat geeft mijn leven zin, wat onderscheidt mij van anderen, wat maakt mij uniek – vooral dat laatste willen we graag. En tegelijkertijd zoeken we naar verbindingen met anderen, in wie we onze identiteit herkennen. Zo kunnen gemeenschappelijke hobby’s, kleding, gedrag, vrijetijdsbesteding of werkkring leiden tot een groepsgevoel, dat je eigen persoonlijke identiteit versterkt en naar anderen toe aanzien geeft. Ook het maatschappelijk middenveld heeft zich langs identiteitslijnen ontwikkeld.

In Groningen zijn de wijkgemeenten op zoek naar een nieuw profiel. Niet dat alles anders moet, maar we willen nieuwe vormen én woorden vinden om ons geloof te belijden en tegelijkertijd aan te sluiten bij wat gaande is in de samenleving. Verbindingen leggen zonder de onopgeefbare kern te verliezen. God, Christus en de Geest: ze gaan met ons mee door de tijden heen. Zij zijn flexibeler dan wij, die bang zijn om te verliezen wat we hebben.

Identiteit is niet een statisch begrip, maar een dynamisch proces: hij ontwikkelt zich voortdurend. Wie dat kan meemaken gaat een kans- en glansrijke toekomst tegemoet, als persoon én als gemeenschap