“Onderzoekt alles …”

Als ik in Ede bij mijn dochter en schoonzoon ben, koop ik vaak op zaterdag het Reformatorisch Dagblad. In Ede (meer dan 100.000 inwoners) is de SGP de grootste partij. Tweede en derde zijn de ChristenUnie en het CDA. Het is daar hartje Biblebelt, maar wel op een prachtige plek midden in de natuur. De krant schrijft veel over kerkelijke zaken. Eigenlijk is het meer een kerkblad, dat ook over de wereld om ons heen schrijft. Niks mis mee, maar je hebt wel het gevoel dat de lezers zich in een bubbel bevinden, zoals dat tegenwoordig heet (en vroeger: eigen kring).

Jan Wijbenga

Onlangs vierde Nederland het 100-jarig bestaan van de Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP). De partij werd opgericht in 1918 in Zeeland, uit onvrede met het beleid van ARP en CHU.
In ‘Mannen van Gods woord’, samengesteld door Gerrit Voerman en Hans Vollaard, staat de geschiedenis van de partij beschreven.
Continuïteit is een kernkwaliteit van deze partij. Standvastig houdt men zich onvoorwaardelijk aan Gods Woord, de Nederlandse Geloofsbelijdenis en de Drie Formulieren van Enigheid, die nog uit 1618 dateren. Haar politieke beginselen zijn rechtstreeks ontleend aan de Bijbel (theocratie). Het CDA bijvoorbeeld heeft er een Programma van Uitgangspunten tussen gezet, als een vertaling van de Bijbel naar het politieke domein toe.
Als enige van de huidige partijen zat de SGP al voor de oorlog in de Tweede Kamer (vanaf 1922). En misschien kent u de naam van Bas van der Vlies nog wel: hij was van 1986 tot 2010 fractievoorzitter en was zeven keer achtereen de landelijke lijsttrekker.
Het is ook de partij van de mannenbroeders: pas sinds 2013 mogen vrouwen op kieslijsten plaatsnemen. Lilian Janse was de eerste die lokaal gekozen werd.

Degelijk, soms saai, voorspelbaar maar betrouwbaar: dat zijn kwalificaties die je vaak hoort.
Maar huidig leider Kees van der Staaij is op de tv een graag geziene gast. Hij praat makkelijk en vaak met humor. De televisie is in zijn kringen lang versmaad is geweest omdat op die manier de wereld het huisgezin binnenkwam. Vooral bij ethische vraagstukken is er gelegenheid om niet alleen een mening te geven, maar ook een getuigenis af te leggen. Men weet ook wel dat dat niet bepaald wervend is, maar toch hoopt men mensen te bereiken die daar wel gevoelig voor zijn. We zijn te lang een partij van het woord geweest, we moeten ook een partij van het beeld worden, aldus Van der Staaij.
Wij leven in een seculiere samenleving, waar Gods woord nog nauwelijks gezag heeft. Met de christelijke waarden gaat het gelukkig wat beter, maar daar zit hem nu ook wel de kneep: die verschillen nogal per partij. Iedere partij moet dealen met de tijdgeest, alleen de een verzet zich, de andere sluit er acuut bij aan en een derde zoekt een pragmatische middenweg en oordeelt naar bevind van zaken.

De SGP valt op door haar sterk afwijzende stellingname naar de islam toe. Vandaar dat ze soms in het zelfde vaarwater terechtkomen als de PVV, en ook het Forum voor Democratie. Beide hebben gemeen dat ze bereid zijn de vrije ruimte en rechten van andersgelovigen in te perken. Omwille van de democratie mogen we blij zijn dat ze geen meerderheid hebben in dit land.

En toch: wat fascineert mij zo in die partij, die nota bene over de grootste jongerenafdeling van Nederland beschikt en meer dan 30.000 leden telt, ruim meer dan de VVD? Ook de SGP gebruikt sociale media. Is het de beslotenheid die zekerheid biedt, of juist de moeizame zoektocht om los te komen van het verleden en nieuwe vormen te vinden, die aanvoelen als een verloochening van oude standpunten? De SGP is als een mammoettanker, die van koers verandert, om langzaam maar zeker in nieuw vaarwater en uiteindelijk toch in dezelfde haven (heaven?) aan te komen …

Nieuwsgierig geworden? Alleen bij Polycarpus (Nieuwe Ebbingestraat 34) is het RD los verkrijgbaar, overigens wel een dag later.