Geheim!

Wie heeft het niet: geheimen. Gedachten, herinneringen, gevoelens die je niet met anderen wilt delen. Uit schaamte, om de lieve vrede te bewaren, om vertrouwen niet te beschamen, vanwege moeite om erover te praten, omdat het gevaar oplevert of gewoon omdat het fijn is om iets te weten wat een ander (nog) niet weet.

Jan Wijbenga

Een geheim bewaren herbergt een zekere spanning. Het kan ook belastend zijn voor je psychische of fysieke gezondheid. Het kan op je zenuwen werken omdat je het niet kwijt kunt, of wilt. Uit onderzoek blijkt dat kinderen die zich niet veilig voelen bij hun belangrijkste verzorger, meer de neiging hebben om dingen geheim te houden. Dat kan vervelende gevolgen hebben, ook als ze ouder worden.
Wat meer onschuldige geheimen, vaak van anderen, worden vrij vlot doorverteld. Immers: wat heb je nu aan een geheim als je het niet mag doorvertellen? De roddelbladen verdienen er flink aan, inclusief stiekem gemaakte foto’s. We delen wat af op sociale media, waarbij je je soms afvraagt of er dan ook niets meer geheim hoeft te blijven? Want een geheim hebben kan ook nuttig zijn.

Een goed middel om een geheim te bewaren is het op te schrijven. Wie ooit een dagboek heeft bijgehouden, weet hoe dat werkt: ‘Lief dagboek’. Een papieren vertrouweling, die niets terug zegt. Je bent het kwijt terwijl toch verder niemand het weet. Al was daar soms wel een slotje voor nodig. Kinderen kunnen terecht bij de Kindertelefoon, die ook al 40 jaar bestaat. Lucht je hartje voor een kwartje, was vroeger de slogan toen ze nog de telefooncel in moesten. Tegenwoordig gaat dat ook via internet. Allemaal anoniem.

De serie boekjes Mijn geheim bestaat al meer dan 42 jaar. Ze verschijnen om de twee weken in hoge oplages. Tegenwoordig zijn dat vooral levensverhalen, die men ophaalt bij de lezer. Lezers zijn vooral jongere traditionele vrouwen met kinderen. Oudere mensen willen vaak wel iets kwijt over wat ze van het leven geleerd hebben, maar wie is er geïnteresseerd? Wie vraagt hun ernaar?

En hebben wij als gelovigen een geheim?
Het leven zelf kan ook ervaren worden als een geheim. “Want niemand weet wat leven is, / alleen dat het gegeven is, / en dat van dit geheimenis / God het begin en einde is,” dichtte Huub Oosterhuis zo mooi. Het leven als een geheim, dat maar moeilijk te ontrafelen is. Het leven komt zoals het komt, met alle vreugde en verdriet die daar bij hoort.
Katholieken kennen de biecht, al neemt de belangstelling daarvoor af. Je zou kunnen denken dat er niets meer op te biechten is, maar dat geloof ik niet. Eerder denk ik dat ook de katholieken ontdekt hebben dat ze hun geheim ook rechtstreeks in gebed aan God kunnen toevertrouwen.

God kent al onze geheimen, en heeft geen last van de privacy-wet. Hij houdt er geen ingewikkelde boekhouding op na, zet geen streepjes op een hemelbalk. Al bij voorbaat heeft hij ons laten weten dat hij ons ten diepste kent, met al onze geheimen en gebreken. En dat hij desondanks van ons houdt. Dat kostte hemzelf wel een zwaar offer: lees Johannes 3:16. Mijn moeder schreef dit met grote hanepoten op een stuk karton, dat ze als een affiche voor het raam hing met Pasen. Volgens mij is dat inderdaad een geheim dat we best door mogen vertellen. Omdat het goed en bevrijdend nieuws is.