content image

Kerk in Stad: hét kerkblad van Groningen 

Kerk in Stad is het informatie- en opinieblad van de Protestantse Gemeente Groningen. Het informeert u over het kerkelijk leven in de stad Groningen, maar ook over kerk en geloof in Nederland en in de wereld. Niet alleen in de vorm van wijkberichten van de diverse (PKN) kerken, maar ook door middel van achtergrondartikelen, het actuele nieuws, interviews met interessante stadjers, boekbesprekingen, columns en nog veel meer.

Met Kerk in Stad blijft u op de hoogte van een gemeente die bruist van de activiteiten, van de mensen daarachter en van geloven met je hoofd, hart en handen.

Kerk in Stad verschijnt tweewekelijks en is een uitgave van Stichting Kerkblad Protestantse Gemeente Groningen in samenwerking met Dekker Creatieve Media & Druk.

Smartphone of een tablet?
U kunt Kerk in Stad nu ook via een APP lezen. Te downloaden voor Apple producten in de App Store, en voor Android in de Google Play Store.

Redactioneel

24-02-2018

Jaargang 19, nummer 4

Beste lezer,

De namen Mirjam en Micha komt u regelmatig tegen in Kerk in Stad, tenminste, als u de wijkberichten leest. Het zijn twee fictieve kinderen die op een dag iets meemaken met Jezus. In de Nieuwe Kerk wordt vaak, voorafgaand aan de kindernevendienst, een verhaal verteld over Mirjam en Micha. Mocht u zich afvragen hoe ze eruitzien: zie de voorpagina. De verhalen van Mirjam en Micha zijn niet zo lang geleden gebundeld in een boekje en de bijbehorende illustraties zijn gemaakt door Jantine Landman. Als u daarbij enige associaties had met de druksels van Werkman, dan kan dat kloppen: de illustraties zijn gemaakt met behulp van de zogenaamde ‘werkmantechniek’. Alles bij elkaar genoeg redenen voor de redactie om haar eens te interviewen in de rubriek Stadjer.

Verder kan het niet anders dan dat er aandacht wordt besteed in deze Kerk in Stad aan de veertigdagentijd die begonnen is op woensdag 14 februari. Zowel aandacht in theoretische zin (in het artikel hiernaast en in het theologisch artikel) als in praktische zin (alle georganiseerde activiteiten als vespers en soberheidsmaaltijden in de diverse wijkgemeentes).

Iets anders: misschien bent u op een website van een willekeurig bedrijf wel eens de afkorting ‘FAQ’ tegengekomen: Frequently Asked Questions’, oftewel Veel (of vaak) Gestelde Vragen. Klikt u het aan, dan ziet u veel gestelde vragen en de bijbehorende antwoorden. Hiermee probeert het bedrijf te voorkomen dat de klantenservice wordt platgebeld met allerlei vragen.
Waartoe deze informatie? Over niet al te lange tijd zullen de Kerk in Stad app en website in de lucht gaan. En om u alvast wat informatie daarover te geven, hebben wij onze eigen ‘FAQ’ opgesteld; bij mijn weten voor het eerst in het bijna 20-jarige bestaan van Kerk in Stad. Mocht het u interesseren, lees het dan maar eens rustig door in het artikel HELP! Eerst Hulp Bij App-stress op pagina 7 (een titel die trouwens meer stress suggereert dan nodig is).
Hebt u een gruwelijke hekel aan alles wat digitaal is of met computers of smartphones te maken heeft: gewoon lekker overslaan en door naar de Agenda en de wijkberichten!

Mariska Jeuring

Lees verder

Redactioneel

06-02-2018

Jaargang 19, nummer 3

Beste Groninger lezer,

Tenminste, ik ga er maar vanuit dat u in Stad of Ommeland woont. En ik ga er ook vanuit dat u de laatste weken (maanden, jaren) veel gelezen, gehoord heeft over en gezien heeft van de aardbevingen in ons zo mooie en dierbare Groninger land. Misschien heeft u er zelfs één of meer gevoeld en heeft u te maken (gehad) met schade aan uw huis en al het gedoe daaromheen.
Door de recente ontwikkelingen omtrent het dichtdraaien van de gaskraan en het nieuwe schadeprotocol kun je al helemaal niet meer om dit nieuws heen. Ook niet in Kerk in Stad, vonden wij. Vandaar de aandacht die er aan wordt besteed in het artikel hiernaast en in de rubriek Kerk en Samenleving.
Naast materiële, financiële, medische en psychische zorg pleit het platform Kerk en Aardbeving voor geestelijke zorg in het gasbevingsgebied. Dat is, geeft het platform aan, van levensbelang. Leest u daartoe het artikel op pagina 6 van dit nummer.

Wat komt u nog meer tegen in dit blad? Onder andere een interview met een vrijwilliger van Humanitas, een boekbespreking over het (nu zeer actuele) vraagstuk van orgaandonatie, een column over custardvla en een theologisch artikel over gelukkig zijn in Nederland. U ziet, we zijn van alle markten thuis.
Uiteraard ontbreken de wijkberichten niet. Daarin wordt vooral duidelijk dat we onderweg gaan naar Pasen en daaraan voorafgaand de veertigdagentijd.
Mocht u denken: waarom verschiet Kerk in Stad toch af en toe van kleur (nu van groen naar paars): dat heeft te maken met deze periode.

Mariska Jeuring

 

 

Lees verder

Redactioneel

23-01-2018

Jaargang 19, nummer 2

Beste lezer,

Januari staat nou niet bepaald bekend als de meest feestelijke maand. Integendeel. Er wordt in deze maand juist veel gesproken over hoe somber de dagen zijn, hoe guur het weer is, hoe lang het nog duurt voordat het lentezonnetje ons weer wat zal verwarmen. In december kunnen we dat alles wel verdragen omdat we Sinterklaas vieren, onderweg gaan naar kerst inclusief feestverlichting en dan ook nog (voor wie dat wil) vuurwerk mogen afsteken aan het eind van het jaar. Voor veel mensen dingen om naar uit te kijken en daardoor is de maand december prima te doen.

Maar dan januari. Geen feesten, geen kerstmuziek, nog steeds donkere dagen en niet veel vrolijks in het vooruitzicht. Vroeger was dan nog de koningin jarig op 31 januari. Dat werd dan weliswaar niet echt gevierd, maar toch een dag waarop de vlag uitging. Maar ja, de huidige koning en koningin zijn pas jarig in april en mei.
En dan komt februari ook nog, in dit opzicht niet veel anders dan januari.
Over dit sombere fenomeen wordt geschreven in deze Kerk in Stad, zowel in het artikel hiernaast als in de column. Bij toeval trouwens, de auteurs hebben het niet met elkaar afgesproken.

Maar genoeg gesomberd, nu iets vrolijkers. Ik kan u melden dat de redactie weer met vreugde en welgemoed is begonnen aan inmiddels de 19e jaargang van Kerk in Stad. En de ontwikkelingen gaan steeds door. Het is alweer vier jaar geleden dat we van een krant overgingen naar meer een magazine, het blad zoals u het nu in handen heeft. En nog even en Kerk in Stad is ook helemaal digitaal te lezen, op de website en op de app. Nog heel even geduld daarvoor, maar het komt eraan! De website is al nagenoeg klaar en aan de app wordt hard gebouwd in Leeuwarden, bij drukkerij Dekker. U hoort dus nog van ons!

Voor nu: veel plezier met dit papier.

Mariska Jeuring

Lees verder

Redactioneel

09-01-2018

Jaargang 19, nummer 1

Beste lezer,

Daar zijn we dan, met het eerste nummer van Kerk in Stad in 2018. Alle goeds en gezondheid gewenst voor het nieuwe jaar! Dat wens ik u natuurlijk elke dag van het jaar, maar begin januari is nou eenmaal het moment om dat expliciet te melden. Naast goeds en gezondheid wens ik onszelf ook eens een goede winter, waarin het verder niet glad wordt en we niet ingesneeuwd raken, maar waarin er wel ijs ligt, zodat we weer eens kunnen schaatsen. Dat zal niet voor ieder van u een wens zijn, dat realiseer ik me terdege. Maar als je de afbeelding voorop Kerk in Stad ziet, een schilderij van Hendrik Avercamp, doet dat toch terugverlangen naar ijskoude winters met veel ijs.

Wat vindt u zoal in dit eerste nummer van Kerk in Stad? Vooral veel aankondigingen van activiteiten die de komende maand(en) zullen plaatsvinden. Van een bijeenkomst met Huub Oosterhuis en Antoine Oomen tot de Week van Gebed. En van Kerkbalans tot activiteiten in het kader van Bezinning & Bezieling. Het eerste overzicht hiervan stond in Kerk in Stad nummer 16 van het vorig jaar, in dit overzicht vindt u de activiteiten die starten in de eerste helft van 2018.

Maar naast activiteiten is er in dit nummer uiteraard ruimte voor verdieping in de vorm van een theologisch artikel en een boekbespreking. En een artikel van het Platform Kerk en Aardbeving. Zo ongeveer op het moment dat ik het artikel verstuurde naar de opmaker, was er weer eens een aardbeving in Groningen. Maandagmiddag 8 januari, zo rond 15.00 uur. Deze keer ook weer te voelen in onze stad. Hoe actueel.

Ik zou zeggen: kruip lekker bij de kachel met een kopje warme chocolademelk en laat u inspireren door al het nieuws uit kerkelijk Groningen.

 Mariska Jeuring

Lees verder

Zwarte bladzijden

24-02-2018

In onze cultuur is zwart vaak de kleur van somberheid, verdriet en andere narigheid. Soms komt een uitzondering voor, bijvoorbeeld als het over zwarte cijfers gaat. Dan zijn deze het tegenovergestelde van rode cijfers, die verliezen aangeven, terwijl zwarte cijfers op een positief saldo wijzen.

Bij ‘zwarte bladzijden’ gaat het over de donkere kant van het leven, soms letterlijk in een boek beschreven.

Dr. S.W. Bijl

Bij zijn onderzoek voor een biografie over Lucebert ontdekte Wim Hazeu ‘zwarte bladzijden’ uit de jonge jaren van de schrijver Lucebert.
De Volkskrant onthulde een leugen uit de mond van minister Halbe Zijlstra, hetgeen laatstgenoemde een zwarte bladzijde in zijn levensverhaal zal opleveren. Zwarte bladzijden houdt men vaak uit de publiciteit. Ze herinneren aan pijnlijke momenten en bevatten soms duistere geheimen.

Bij die uitdrukking ‘zwarte bladzijden’ kan men denken aan papieren, waarbij het geschrevene is zwartgemaakt. Dit gebeurt wel eens bij een onderzoek van een nieuwsgierige journalist. Na een langdurig proces krijgt deze de gevraagde dossiers wel toegezonden, maar veel daarin is onleesbaar, omdat men de inhoud zwart gemaakt heeft. Het is dan vrijwel onmogelijk gemaakt om deze bronnen te gebruiken om bijvoorbeeld een misstand aan de kaak te stellen.

De geschiedenis van Nederland kent ook haar zwarte bladzijden. Grote helden en heldinnen, ooit bejubeld en bezongen, in standbeelden en liederen vereeuwigd, hebben ook wel eens foute dingen gedaan. In de praktijk blijken deze mensen afschuwelijke daden op hun geweten te hebben. Zo oordelen velen heden ten dage in ieder geval vanuit hedendaagse normen en waarden. De historie van Romeinen, Grieken, Fransen en alle andere volkeren, alle culturen, alle mensen van alle tijden en plaatsen bevatten zwarte bladzijden! Overal komt men in de geschiedenis zwarte bladzijden tegen. Soms zijn daarbij complete ‘zwartboeken’ geschreven.
 
We zijn in de veertigdagentijd aangekomen. In plaats van de kleur zwart komt men in de kerken nu de kleur paars tegen met ongeveer dezelfde betekenis als zwart. Het verhaal dat klinkt is droevig en ontluisterend voor vele mensen. Vanouds is deze periode bedoeld voor zelfonderzoek. Als we onze eigen levens eens kritisch zouden durven bekijken, komen we vanzelf heel wat grijze en soms pikzwarte bladzijden tegen in ons levensboek. Juist in de christelijke gemeenschappen wordt opgeroepen open kaart te spelen en niet alleen naar anderen te kijken, maar ook naar onszelf.
Het lijkt momenteel wel een trend om met de waarderingen van vandaag mensen van ooit te betichten van allerlei kwaad. Leest men bij wijze van spreken zijn eigen levensverhaal, dan zal men voorzichtiger worden anderen te veroordelen en zwart te maken.

De helden en heldinnen van nu en vroeger blijken gewone mensen te zijn geweest, met hun goede, maar ook hun slechte kanten. ‘Niemand is zonder zonden’, vertelt ons het Evangelie. Alleen die ene, die eenzame mens van ooit, vertelt zijn verhaal van liefde en vergeving, van zwarte kleren, die wit gewassen worden.
Door zijn leven en sterven komen de zwarte bladzijden in een nieuw licht te staan, het licht van vergeving en verzoening. Stof genoeg om over na te denken en stof genoeg om je over te blijven verwonderen en verbazen.

 

Lees verder

De grond onder onze voeten

06-02-2018

Als ik deze Bij de tijd schrijf, is er de afgelopen dagen van alles gebeurd rond de aardbevingsproblemen in Groningen. Het begon in het weekend dat achter ons ligt. Het dagblad Trouw onthulde dat Shell in de zomer van vorig jaar z’n formele aansprakelijkheid voor wat de NAM doet en laat, had ingetrokken. Alom verontwaardiging over een dergelijke juridische manoeuvre van dit ‘koninklijke’ bedrijf. Is dit nu maatschappelijk verantwoord ondernemen? Shell probeert inmiddels al dagenlang te verklaren dat ze echt eraan mee zal werken dat alle schade als gevolg van de aardgasbevingen betaald zal worden.

Tiemo Meijlink

Dan is er sinds gisteren – woensdag 31 januari – eindelijk een schadeprotocol. Het heeft lang op zich laten wachten. Sinds maart 2017 liggen alle schadeprocedures stil, omdat dat protocol kennelijk geen prioriteit had bij onze overheid. De kabinetsformatie zou een en ander vertraagd hebben, aldus premier Rutte een paar weken geleden. Heel de BV Nederland kan blijven functioneren tijdens kabinetsformaties, inclusief allerlei ingewikkelde procedures die ons land kent, maar een schadeprotocol kan niet worden opgemaakt ... Het is overigens volgens de officiële typering een ruimhartig protocol geworden waarmee op korte termijn veel schadegevallen kunnen worden afgehandeld. Laten we hopen dat de gedupeerden eindelijk op een toereikende manier tegemoet worden gekomen en dat hun schade nu vlot hersteld wordt.

Op de dag dat ik dit schrijf, wordt dan bekend dat na de beving bij Huizinge in augustus 2012 de staat tegen adviezen van het Staatstoezicht op de Mijnen in, juist extra naar gas is gaan boren. Oud topman van het Staatstoezicht noemt dat een ‘meedogenloos besluit’ van het kabinet. De Rijksvoorlichtingsdienst heeft inmiddels weersproken dat het zo gegaan zou zijn. Maar geeft toe dat het anders had gemoeten en dat dat ook zou zijn erkend door de regering. Je krijgt de indruk van een cynische inschatting destijds door onze regering: Laten we nog zo veel mogelijk uit de Groninger grond peuren voordat het niet meer kan als gevolg van allerlei schadegevallen en daarmee samenhangende maatschappelijke verontwaardiging.

Het was me dus de week wel tot nu toe, waar het gaat over de aardbevingen in stad en ommeland. En het is nog maar donderdag als ik dit schrijf. Dit zo zwaar ‘beproefde land’ noemde Huub Oosterhuis onze provincie tijdens zijn slotwoord in de Martinikerk. In een bomvolle kerk werden 20 Psalmen vrij van zijn hand gezongen door het Koor voor nieuwe Nederlandse religieuze muziek onder leiding van Antoine Oomen. ‘Wij zingen de monsters weg’ was de titel van het liedprogramma in de Martinikerk. Heel toepasselijk! Laten we hopen dat de monsters inderdaad verdwijnen en er goede machten voor in de plaats komen.

Elders in dit nummer wordt een voorstel gepresenteerd van het Platform Kerk & Aardbeving. Het platform denkt aan het vormen van een team van geestelijke verzorgers om mensen die gedupeerd zijn en als gevolg daarvan in geestelijke nood verkeren, te kunnen bijstaan. Het zou goed zijn als dat voorstel op korte termijn wordt omgezet in realiteit, lijkt mij. Vergoeding en herstel van materiële schade is volstrekt noodzakelijk. Maar de andere kant van het verhaal – je leven weer op orde krijgen – is evenzeer belangrijk. Dat mensen weer stevige grond onder de voeten krijgen.

Lees verder

Sikkeneuren

23-01-2018

Januari is de tijd van sikkeneuren. De feestdagen zijn voorbij, het donker is nu niet gezellig meer. Het is koud, het is nat, het waait en we zitten nog midden in die winter. Niet voor niets wordt de derde maandag van januari tegenwoordig ‘Blue Monday’ genoemd, de meest deprimerende dag van het jaar. Over de kerk kunnen we ook aardig sikkeneuren, maar dat heeft dan weer niks met januari te maken.

Anne Nijland

‘Waarom werk je voor de kerk? Is dat geen aflopende zaak?’ hoor ik vaker uit monden van mensen binnen de kerk dan daarbuiten. ‘En je doet kerkelijk jeugdwerk? Is daar nog jeugd dan? Voelt het niet als trekken aan een dood paard?’ Leren omgaan met sikkeneuren zou eigenlijk een vak moeten zijn binnen de opleiding theologie, want het is een hele kunst. Helemaal als je als jonge gedreven kracht klaar staat voor de kerkelijke arbeidsmarkt.

Voor mijn ‘theologengeneratie’ is de terugloop van het aantal leden en het sluiten van kerken een gegeven. Dat is niets nieuws. We zijn geboren in de jaren van de grote uitstroom. Maar daarmee is voor ons het heil van die kerk niet komen te vervallen. Sterker nog, we lijken dat heil juist scherper te zien in minder volle kerken. Bovendien kunnen we de terugloop beredeneren en koesteren we de vrijheid waarin het helemaal aan onszelf is om en op wat voor manier te kiezen voor de kerk.

Persoonlijk vind ik dit een hele leuke tijd om in de kerk actief te zijn. Door fusies en samenwerken moeten mensen over nieuwe vormen nadenken. De scheuring tussen hervormd en gereformeerd is zo goed als gelijmd. We zijn wars van stichtelijke leer- en leefregels. De mensen die naar de kerk komen, zitten er omdat ze het zelf graag willen en hart hebben voor de zaak. En er is steeds meer mogelijk binnen kerkelijk Nederland: Kliederkerk, pioniersplekken, Stadsklooster, om maar eens wat te noemen. En ik mag daar een bijdrage aan leveren!

Maar met een beetje sikkeneuren is niks mis. Daar houd ik zelf op z’n tijd ook wel van. Bovendien is het ook goed te begrijpen als je andere (kerk-)tijden hebt meegemaakt. Maar houd - op z’n minst voor de jongere generaties in onze kerken - wel voor ogen dat het in maart weer lente wordt :-).

Lees verder

Mens van mensen

09-01-2018

De kerstvakantie is weer voorbij. Veel kerkelijke activiteiten, maar het werk lag even stil. Beetje bijkomen, de verkoudheid zonder veel succes te lijf gaan, energie opbouwen voor het nieuwe jaar.

Grappig eigenlijk dat je het toch vrij willekeurige einde van een kalenderjaar zo ervaart. Jezus’ geboortedatum speelt mooi in op die oerbehoefte om iets af te ronden en daarna weer opnieuw te beginnen. Het is een periode van reflectie en van goede voornemens. Het lijkt wel een moment van bekering: het wordt bij nader inzien tijd dat we bepaalde dingen toch eens anders gaan aanpakken.

Jan Wijbenga

De balans opmakend lijkt op het kerkelijk erf het doemdenken een beetje te verdwijnen. Naast krimp is er groei, naast voorspelbare neergang zijn er hoopvolle ontwikkelingen. De focus wordt meer gericht op kwaliteit dan op kwantiteit. En ook meer op de samenleving, want de kerk is er misschien niet voor iedereen, maar het geloof wél. Prof. dr. Mechteld Jansen, rector van de PThU, zei ruim een jaar geleden dat de theologie niet aan de kant moet blijven staan en achteraf analyses moet maken, maar aan de voorkant bij de samenleving betrokken moet zijn. Theologen moeten zonder gêne aanwijzen waar het om gaat. Het was voor de PThU aanleiding de vragen van de samenleving meer in haar curriculum te betrekken. Maar ik zie ook in Groningen hoopvolle ontwikkelingen: samen met de burgers van de stad initiatieven nemen.

Ook de PKN vindt dat de kerk haar stem vaker kan laten horen. Ook al is het evangelie misschien een ongemakkelijke boodschap. Dr. Sake Stoppels citeert in het Friesch Dagblad bisschop Tom Wright, die ooit schreef: ‘Overal waar Jezus kwam, waren relletjes, overal waar ik kom, schenken ze thee.’

Het christelijk geloof is waardenvol. ‘Zonder religieuze waarden, van welke aard ook, bestaat er geen spiritueel tegengewicht tegen ons materialisme en ons dodelijke marktdenken’, aldus Geert Mak in een toespraak voor de Nijkleaster-gemeenschap in Jorwerd. Hij vindt de revival van de kloostertradities, waarin juist deze waarden centraal staan en toepasselijk gemaakt voor deze tijd, dan ook niet alleen interessant, maar zelfs onvermijdelijk. Het rationalisme heeft niet het laatste woord.

Dat lijkt me ook een opgave voor kerkmensen. Wel is een vorm van inkeer, van persoonlijke vroomheid, eerst nodig, wil je met overtuiging in de samenleving aan de slag gaan. Diaconale activiteiten kunnen laten zien wat het geloof met je doet, hoe dat handen en voeten krijgt.

Die inkeer voedt ook de compassie: een mooi woord voor een nog mooiere daad. Compassie is het vermogen om de pijn van anderen te voelen, zei iemand ooit. Weet hebben van tekortkomingen en toch liefhebben. Liefde werkt ontwapenend, kan al dan niet zelf opgerichte muren breken.

Toch kan compassie tonen ook erg ongemakkelijk zijn, omdat het soms tegen de politiek, de commercie of de tijdgeest ingaat, waarin de polarisatie hoogtij viert.

De economen juichen om wat ze in hun glazen bol zien, kopers van bitcoins en van al die andere 1200 virtuele munten denken supersnel rijk te worden, veel werkenden gaan er financieel een beetje op vooruit, de webshops kunnen de bestellingen nauwelijks bijhouden en overal doemen nieuwe koffiezaakjes op. Het kan niet op. Of toch wel?

De vele achterblijvers hoor je niet. Ze zijn in de minderheid, hebben elk hun eigen problemen, zijn niet altijd goed georganiseerd en dus minder zichtbaar. Maar het beheerst wél hun leven.

Is het ooit anders geweest? Nee, niet echt. Het is een vraagstuk dat was, is en blijft. Maar het biedt de mensen van God wel ook steeds weer de kans mens van mensen te worden. Laat dat 2018 maar komen.

Lees verder